Przejdź do treści
Nauka Obywatelska
Zaloguj

fizyka, ochrona radiologiczna, edukacja · 2023–2024 (główna faza pomiarów: październik 2023 – marzec 2024) · Zakończony

AHS Radon Hunt

Poziom udziału (Haklay)

3 – Nauka partycypacyjna
  1. 1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.

  2. 2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.

  3. 3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.

  4. 4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.

Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025

Dlaczego ten poziom? Uczniowie doprecyzowywali pytania, wybierali miejsca pomiarów, analizowali wyniki i prowadzili komunikację; ramy projektu ustalił koordynator.

Opis

Szkolny projekt nauki obywatelskiej, w którym uczniowie badali, gdzie i w jakim stopniu radon występuje w powietrzu w pomieszczeniach, w wodzie pitnej i w środowisku górniczym w Polsce. Pomiary prowadzono pasywnymi detektorami CR-39 analizowanymi w akredytowanym laboratorium, aktywnymi monitorami ciągłymi oraz metodą ciekłoscyntylacyjną dla próbek wody (we współpracy z Głównym Instytutem Górnictwa w Katowicach). Projekt objął wyjazdy terenowe do laboratorium GIG w Katowicach, podziemnego laboratorium w zamku Książ i dawnej kopalni uranu w Kowarach. Po zakończeniu projektu tematyka radonu weszła na stałe do zajęć szkolnych.

Rola obywateli

Dziesięcioro uczniów w wieku 14–15 lat tworzyło główny zespół badawczy. Uczniowie doprecyzowywali pytania badawcze, wybierali miejsca pomiarów, rozmieszczali detektory, organizowali logistykę próbek, analizowali wyniki na cotygodniowych spotkaniach i samodzielnie prowadzili komunikację projektu, m.in. przygotowując filmy edukacyjne dla rówieśników. Rodziny i znajomi uczniów umieszczali detektory w swoich domach poza Warszawą.

radonjakość powietrza wewnętrznegoszkołauczniowieRadoNormEuratom

Kierownictwo w Polsce

Dariusz Aksamit

Akademeia High School (AHS), Warszawa

kierownik projektu, osoba kontaktowa

Tytuł oryginalny
AHS Radon Hunt
Lata
2023–2024 (główna faza pomiarów: październik 2023 – marzec 2024)
Status
Zakończony
Dziedzina
fizyka, ochrona radiologiczna, edukacja
Finansowanie
RadoNorm (Euratom, umowa nr 900009) – otwarty nabór RadoNorm Citizen Science Incubator; jeden z projektów oddolnych wybranych w naborze z 2022 r.
Zasięg
krajowy (Warszawa, a także inne regiony Polski: m.in. województwa lubelskie i dolnośląskie)
Lokalizacja
Warszawa (mazowieckie)
← Wróć do katalogu