Przejdź do treści
Nauka Obywatelska
Zaloguj

Nauka z Twoim udziałem

Nie musisz być naukowcem, żeby pomagać nauce. Wystarczy ciekawość, trochę czasu i chęć obserwowania świata wokół siebie – na spacerze, na plaży, w ogrodzie albo ze smartfonem w ręku.

Czym jest nauka obywatelska

Nauka obywatelska to udział osób spoza świata nauki w prawdziwych badaniach. Twoje obserwacje, pomiary czy zdjęcia trafiają do naukowców i pomagają odpowiedzieć na pytania, na które jeden zespół badawczy nie znalazłby odpowiedzi – bo nie byłby w stanie jednocześnie zajrzeć na wszystkie plaże, do wszystkich ogrodów i w każdą okolicę.

Więcej: Czym jest nauka obywatelska

Ile to wymaga?

Kilka minut

zainstaluj aplikację albo wyślij jedno zgłoszenie (np. CREDO, morszczyn, Mała retencja).

Kilka godzin

weź udział w akcji albo sezonowych pomiarach (np. City Nature Challenge, Zmieraczek, preparacja mastodonzaura w CNK).

Dłużej

dołącz do zespołu projektu i współdecyduj o tym, co i jak badamy.

Jak duży wpływ możesz mieć

W jednych projektach zbierasz dane według instrukcji, w innych współdecydujesz o pytaniach badawczych albo samodzielnie inicjujesz badanie. Projekty w katalogu oznaczamy czterema poziomami udziału.

Poziomy udziału (Haklay)

  1. 1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.

  2. 2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.

  3. 3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.

  4. 4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.

Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025

Masz pytanie? Zobacz FAQ