Przejdź do treści
Nauka Obywatelska
Zaloguj

paleontologia · 2025– · W realizacji

Dotknij prehistorii – preparacja mastodonzaura z Miedar

Poziom udziału (Haklay)

2 – Rozproszona inteligencja
  1. 1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.

  2. 2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.

  3. 3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.

  4. 4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.

Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025

Dlaczego ten poziom? Wolontariusze pod opieką specjalistów oddzielają kości od skały, co wymaga rozpoznawania materiału.

Opis

Mastodonzaur to duży triasowy płaz, dłuższy niż 2 m, żyjący około 240 mln lat temu. W 2023 r. prof. Tomasz Sulej i dr Wojciech Pawlak odkryli w Miedarach na Śląsku fragmenty jego szkieletu. Naukowcy uważają, że to największy znany fragment szkieletu mastodonzaura. Zachowały się klatka piersiowa oraz kręgi lędźwiowe i ogonowe, bez czaszki. W październiku 2025 r. okaz trafił do Centrum Nauki Kopernik, gdzie otwarto Pracownię Paleontologiczną. Wyniki prac mają pomóc zweryfikować dotychczasowe rekonstrukcje wyglądu tego zwierzęcia.

Rola obywateli

Wolontariusze preparują skamieniałość pod opieką specjalistów: profesjonalnymi narzędziami usuwają skałę otaczającą kości. Mogą wziąć udział osoby od 15. roku życia, bez specjalnego przygotowania. Uczestnicy dostają szkolenie i sprzęt ochronny, a zapisy są online. W pierwszym etapie wzięło udział ponad 1300 wolontariuszy. CNK bada też, jak udział w takim projekcie wpływa na odbiór nauki, i opublikowało o tym raport.

paleontologiaskamieniałościwolontariatcentrum naukizaufanie do nauki

Kierownictwo w Polsce

prof. Tomasz Sulej; dr Wojciech Pawlak

Instytut Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk (T. Sulej); Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski (W. Pawlak); realizacja: Centrum Nauki Kopernik

naukowcy prowadzący

Lata
2025–
Status
W realizacji
Dziedzina
paleontologia
Finansowanie
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, program „Nauka dla Ciebie” (projekt „Nauka ma głos”, CNK i MNiSW)
Zasięg
krajowy
Lokalizacja
Warszawa (mazowieckie)
← Wróć do katalogu