biologia morza, botanika (makroglony) · 2022– · W realizacji
Czy morszczyn wrócił? Badanie obecności morszczynu na polskim wybrzeżu
Poziom udziału (Haklay)
1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.
2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.
3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.
4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.
Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025
Opis
Morszczyn pęcherzykowaty (Fucus vesiculosus) był kiedyś pospolity w okolicach Gdyni i w Zatoce Puckiej. Zniknął w latach 70. XX w. z powodu nadmiernego pozyskiwania i silnego zanieczyszczenia. Od 2021 r. na polskie plaże trafia coraz więcej jego dryfujących fragmentów, co może oznaczać powrót gatunku. Pierwszym etapem projektu jest mapowanie znalezisk, które ma pomóc odnaleźć żywe populacje źródłowe. Pod koniec grudnia 2023 r. dr Piotr Bałazy z IO PAN znalazł w Zatoce Puckiej żywe plechy morszczynu.
Rola obywateli
Spacerowicze fotografują znalezione na plaży gałązki morszczynu, wypełniają formularz Excel i wysyłają go e-mailem ze zdjęciami do koordynatora. Nurkowie mogą zgłaszać kolonie na dnie. Jeśli ktoś nie jest pewien, czy znalazł morszczyn, zespół zweryfikuje to na podstawie zdjęć. Nie trzeba się rejestrować ani podawać danych osobowych. Dane publikowane są na licencji CC BY 3.
Źródła
- Centrum Nauki Experyment – Czy morszczyn wrócił?
- Formularz danych (XLSX)
- IO PAN – publikacja danych z projektów nauki obywatelskiej
Dane zweryfikowane: 17.11.2026
- Lata
- 2022–
- Status
- W realizacji
- Dziedzina
- biologia morza, botanika (makroglony)
- Zasięg
- regionalny (wybrzeże, zwłaszcza Trójmiasto)
- Lokalizacja
- Gdynia (pomorskie)