Przejdź do treści
Nauka Obywatelska
Zaloguj

mykologia, ochrona przyrody, bioróżnorodność · 2024–2027 · W realizacji

FunDive: Monitorowanie i mapowanie różnorodności grzybów na potrzeby ochrony przyrody

FunDive

Poziom udziału (Haklay)

2 – Rozproszona inteligencja
  1. 1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.

  2. 2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.

  3. 3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.

  4. 4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.

Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025

Dlaczego ten poziom? Grzybiarze zbierają i oznaczają owocniki, a w mobilnych laboratoriach mogą uzyskać sekwencje DNA.

Opis

Grzyby to jedna z najliczniejszych grup organizmów i mają kluczowe znaczenie dla ekosystemów, a mimo to są słabo reprezentowane w bazach danych o bioróżnorodności i pomijane w monitoringu przyrody. Projekt łączy digitalizację zbiorów zielnikowych, sekwencjonowanie DNA grzybów z próbek środowiskowych (gleba, drewno, powietrze) oraz naukę obywatelską. Ma pomóc w uwzględnieniu grzybów w ochronie przyrody w Europie.

Rola obywateli

Projekt organizuje międzynarodowe kampanie wielkoskalowej inwentaryzacji owocników grzybów. W ich trakcie działają mobilne laboratoria molekularne, w których sekwencje DNA zebranych okazów mogą uzyskać także amatorzy. Dzięki zaangażowaniu grzybiarzy zidentyfikowano trzy nowe dla nauki gatunki gwiazdoszy (ich formalny opis jest w przygotowaniu). W 2026 r. dr hab. Julia Pawłowska otrzymała Nagrodę Specjalną w plebiscycie Przewroty Centrum Nauki Kopernik.

grzybybioróżnorodnośćDNAgrzybiarzeochrona przyrodyBiodiversa+

Kierownictwo w Polsce

dr hab. Julia Pawłowska

Instytut Biologii Ewolucyjnej, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski

kierowniczka polskiej części projektu oraz pakietu zadań dotyczącego nauki obywatelskiej

Tytuł oryginalny
FunDive: Monitoring and mapping fungal diversity for conservation purposes
Akronim
FunDive
Lata
2024–2027
Status
W realizacji
Dziedzina
mykologia, ochrona przyrody, bioróżnorodność
Finansowanie
partnerstwo Biodiversa+ (konkurs BiodivMon); w Polsce Narodowe Centrum Nauki
Zasięg
międzynarodowy
Lokalizacja
Warszawa (mazowieckie)
← Wróć do katalogu