nauki rolnicze, genetyka roślin · 2020–2026 · W realizacji
Inteligentne kolekcje zasobów genetycznych roślin strączkowych dla europejskich systemów rolno-spożywczych
INCREASE
Poziom udziału (Haklay)
1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.
2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.
3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.
4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.
Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025
Opis
Projekt dotyczy zasobów genetycznych czterech tradycyjnych europejskich roślin strączkowych: ciecierzycy, fasoli zwykłej, soczewicy i łubinu. Jego celem jest opracowanie nowych narzędzi i metod ochrony, zarządzania i charakterystyki tych zasobów oraz lepsze ich wykorzystanie w hodowli i w rolnictwie zrównoważonym.
Rola obywateli
W ramach Eksperymentu Nauki Obywatelskiej (Citizen Science Experiment) mieszkańcy wielu krajów Europy uprawiali różne odmiany fasoli i przekazywali naukowcom swoje obserwacje. Eksperyment prowadzono w kilku edycjach. Jest to test zdecentralizowanego modelu zachowania i użytkowania zasobów genetycznych. W 2024 r. INCREASE otrzymał Grand Prize w konkursie EU Prize for Citizen Science.
Źródła
- CORDIS – opis projektu (PL)
- IGR PAN – INCREASE nagrodzony EU Prize for Citizen Science 2024
- IGR PAN – informacja o projekcie (PDF)
- Strona projektu
Dane zweryfikowane: 17.11.2026
Kierownictwo w Polsce
dr hab. Karolina Susek
Instytut Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk
koordynatorka projektu w Polsce
- Tytuł oryginalny
- Intelligent Collections of Food Legumes Genetic Resources for European Agrofood Systems
- Akronim
- INCREASE
- Lata
- 2020–2026
- Status
- W realizacji
- Dziedzina
- nauki rolnicze, genetyka roślin
- Finansowanie
- Unia Europejska, program Horyzont 2020 (umowa nr 862862)
- Zasięg
- międzynarodowy (28 partnerów z 14 krajów)
- Lokalizacja
- Poznań (wielkopolskie)