oceanografia, zanieczyszczenie środowiska
See Science, Save Seashores – monitoring mezoplastiku na plażach Bałtyku
Poziom udziału (Haklay)
1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.
2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.
3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.
4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.
Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025
Opis
Mezoplastik to fragmenty tworzyw sztucznych na tyle duże, że widać je gołym okiem. Projekt ma pokazać, jak te cząstki przemieszczają się w środowisku, gdzie się gromadzą i czy ich ilość zmienia się w zależności od pory roku. Do tego potrzeba dużej ilości danych, dlatego zbierają je wolontariusze. Pierwszy cykl projektu się zakończył, ale zbieranie danych trwa nadal. Na stronie Experymentu projekt figuruje pod nazwą „Nauka dla Ciebie”.
Rola obywateli
Uczestnicy badają próbki piasku na plaży jedną z dwóch metod: z kuchennym sitkiem o oczkach do 1 mm albo bez sitka. Robią zdjęcia telefonem, wypełniają arkusz danych i wysyłają go e-mailem ze zdjęciami do koordynatorów. Nie trzeba się rejestrować. Za co najmniej 10 pomiarów podczas jednej wizyty można dostać zaświadczenie. Dane publikowane są na licencji CC BY 3.
Źródła
- Centrum Nauki Experyment – Nauka dla Ciebie (mezoplastik)
- CitSci.org – See Science, Save Seashores
- Instrukcja – metoda 1, z sitkiem (PDF)
- Instrukcja – metoda 2, bez sitka (PDF)
- IO PAN – publikacja danych
Dane zweryfikowane: 17.11.2026
- Tytuł oryginalny
- See Science, Save Seashores
- Dziedzina
- oceanografia, zanieczyszczenie środowiska
- Zasięg
- regionalny (plaże Bałtyku)
- Lokalizacja
- Gdynia (pomorskie)