gleboznawstwo, ekologia gleby · 2024–2027 · W realizacji
SoilRise: Podnoszenie świadomości na temat różnorodności biologicznej gleby i zwiększanie liczby monitorowanych miejsc przez studentów w ramach nauki obywatelskiej
SoilRise
Poziom udziału (Haklay)
1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.
2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.
3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.
4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.
Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025
Opis
Organizmy glebowe są kluczowe dla żyzności gleby, a jednocześnie rzadko się je monitoruje. Projekt skupia się na dżdżownicach na gruntach rolnych (ornych i trawiastych) oraz w miejskich ogrodach i terenach zielonych. Łączy dwa nurty: badania naukowe nad zmiennością i ekologią populacji dżdżownic oraz budowę sieci obywatelskiego monitoringu organizmów glebowych.
Rola obywateli
SoilRise tworzy sieć naukowców obywatelskich opartą na mentorach. Studenci, nauczyciele, ogrodnicy miejscy i rolnicy uczą się rozpoznawać i monitorować dżdżownice. Metody monitoringu trafiają do programów nauczania na uczelniach i w szkołach rolniczych, a przeszkoleni uczestnicy przekazują wiedzę dalej.
Źródła
Dane zweryfikowane: 17.11.2026
Kierownictwo w Polsce
prof. dr hab. inż. Agnieszka Józefowska
Wydział Rolniczo-Ekonomiczny, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie
kierowniczka polskiej części projektu
- Tytuł oryginalny
- Raising awareness for soil biodiversity and multiplying monitors by student-based Citizen Science
- Akronim
- SoilRise
- Lata
- 2024–2027
- Status
- W realizacji
- Dziedzina
- gleboznawstwo, ekologia gleby
- Finansowanie
- partnerstwo Biodiversa+ (konkurs BiodivMon); w Polsce Narodowe Centrum Nauki
- Zasięg
- międzynarodowy (Niemcy, Irlandia, Francja, Austria, Polska)
- Lokalizacja
- Kraków (małopolskie)