radon, profilaktyka raka płuc · 2020
Uczniowie szkół średnich jako naukowcy obywatelscy (radon w domach)
Poziom udziału (Haklay)
1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.
2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.
3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.
4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.
Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025
Co robili uczniowie
Wyjaśniali badanie rodzicom, zbierali zgody i prowadzili pomiary radonu w domach rodzinnych.
Efekt
100 uczniów przeszkolono w ochronie uczestników badań, 27 otrzymało zgodę rodziców na udział jako naukowcy obywatelscy, 18 właścicieli domów wypełniło ankiety. Autorzy postulują badanie wpływu takich projektów jako części programów szkolnych.
- Lata
- 2020
- Kraj
- USA (Kentucky, Ohio)
- Dziedzina
- radon, profilaktyka raka płuc
- Uczestnicy
- uczniowie dwóch szkół średnich z nauczycielami i zespołami uniwersyteckimi
- Wiek uczniów
- szkoła średnia / ponadpodstawowa