nauki społeczne o środowisku, komunikacja naukowa · 2021–2025 · Zakończony
Uwaga, zagrożenie plastikiem! Integracja nauki obywatelskiej i komunikacji naukowej w rozwiązania dotyczące zanieczyszczeń plastikiem jednokrotnego użytku w okresie pandemii COVID-19
Poziom udziału (Haklay)
1 – Crowdsourcing: uczestnicy dostarczają danych lub zasobów według instrukcji – np. noszą czujnik, uruchamiają aplikację, wysyłają próbkę – przy niewielkim udziale w interpretacji.
2 – Rozproszona inteligencja: uczestnicy po przeszkoleniu zbierają dane i wykonują proste zadania interpretacyjne w z góry określonej strukturze – rozpoznają gatunki, klasyfikują, liczą, transkrybują.
3 – Nauka partycypacyjna: uczestnicy mają wpływ na problem badawczy, cel lub metodę i zbierają dane; naukowcy wspierają projekt metodycznie.
4 – Radykalna nauka obywatelska: uczestnicy biorą udział w całym procesie – od zdefiniowania problemu, przez zbieranie i analizę danych, po wykorzystanie wyników; projekt może być zainicjowany przez samych obywateli.
Źródło: Haklay 2013; Aksamit 2025
Opis
Projekt bada, jak pandemia COVID-19 zmieniła spojrzenie na plastik jednorazowy i zmianę klimatu w trzech grupach: wśród podmiotów gospodarki obiegu zamkniętego, w społeczeństwie i wśród naukowców. Sprawdza też, czy zaangażowanie naukowców i amatorów nauki obywatelskiej może zwiększyć udział społeczeństwa w walce z zanieczyszczeniem plastikiem. Wykorzystuje analizę narracji medialnych i treści w mediach społecznościowych, ankiety, wywiady i laboratorium gier.
Rola obywateli
Obywatele współtworzą wiedzę razem z badaczami i interesariuszami. Jedna z publikacji projektu dotyczy nauki obywatelskiej jako drogi do zmiany zachowań związanych z plastikiem jednorazowym („Plastic Detectives Are Watching Us”).
Kierownictwo w Polsce
prof. dr hab. Małgorzata Grodzińska-Jurczak
Wydział Biologii, Uniwersytet Jagielloński
kierowniczka projektu
- Lata
- 2021–2025
- Status
- Zakończony
- Dziedzina
- nauki społeczne o środowisku, komunikacja naukowa
- Finansowanie
- Narodowe Centrum Nauki, OPUS 20 (959 585 zł)
- Zasięg
- krajowy
- Lokalizacja
- Kraków (małopolskie)