Publikacja i otwarte dane
Tak – wyniki projektów nauki obywatelskiej są publikowane w recenzowanych czasopismach, czego przykłady znajdziesz w bazie portalu. Kluczowe jest rzetelne opisanie protokołu, procedur zapewniania jakości i roli uczestników.
Co mówią badania
- Opis procedur zapewniania jakości pozwala ocenić zbiór danych według projektu badania i zastosowania, zamiast zakładać z góry, że jest słabszy.[Kosmala i in. 2016]
- Rekomendacje dla projektów obejmują jakość danych, infrastrukturę, zarządzanie, dokumentację danych i dostęp do nich.[Bowser i in. 2020]
- Zasady ECSA zakładają uznanie wkładu uczestników w wynikach i publikacjach.[European Citizen Science Association (ECSA) 2015]
- Ewaluacja projektów nauki obywatelskiej może obejmować wpływ na naukę, społeczeństwo i samych uczestników.[Hoedoafia i in. 2024]
- Wpływ projektu warto opisać w pięciu obszarach: społeczeństwo, gospodarka, środowisko, nauka i technologia oraz zarządzanie. Przegląd 77 publikacji pokazuje, że dotychczasowe metody rzadko proponują konkretne wskaźniki.[Wehn i in. 2021]
Przykłady publikacji z projektów w bazie
Aksamit, D. (2025). Nauka obywatelska – redefinicja. Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk, 2(82), 38–41. DOI: 10.24425/academiaPAN.2025.156819
Esposito, A. M., Ambrosio, M., Balzano, E., Gialanella, L., Pugliese, M., Roca, V., Romano, M., Sabbarese, C., & Venoso, G. (2005). The ENVIRAD project: A way to control and to teach how to protect from high indoor radon level. International Congress Series, 1276, 242–244. https://doi.org/10.1016/j.ics.2004.11.084
Tsapalov, A., Kovler, K., Shpak, M., Shafir, E., Golumbic, Y., Peri, A., Ben-Zvi, D., Baram-Tsabari, A., Maslov, T., & Schrire, O. (2020). Involving schoolchildren in radon surveys by means of the "RadonTest" online system. Journal of Environmental Radioactivity, 217, 106215. https://doi.org/10.1016/j.jenvrad.2020.106215
Hahn, E. J., Wilmhoff, C., Rayens, M. K., Conley, N. B., Morris, E., Larck, A., Allen, T., & Pinney, S. M. (2020). High school students as citizen scientists to decrease radon exposure. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(24), 9178. https://doi.org/10.3390/ijerph17249178
Citizen Science Roadmap for Local Government
Gemeinsam. Lokal. Forschen.
Nauka obywatelska jako narzędzie budowania partnerstw i rozwoju gmin i miast w Polsce
Bonhoure I., Guba B., Peer C., Labastida I., Perelló J. (2026). Citizen science contributions to sustainable urban transformation, urban sustainability and urban planning: A systematic literature review. Cities 174, 107056
Sardo A.M. i in. Measuring the impacts of participatory citizen science: lessons from the WeCount project. JCOM
Maccani G., Goossensen M., Righi V., Creus J., Balestrini M. (2020). Scaling up Citizen Science. JRC
Kaarsted T., Overgaard A.K. (2018). A New Trend in Media and Library Collaboration within Citizen Science? The Case of ‚A Healthier Funen'. LIBER Quarterly 28
Van Brussel S., Huyse H. (2019). Citizen science on speed? (CurieuzeNeuzen Antwerpen). J. Environ. Plan. Manag. 62(3)
Kosmala, M., Wiggins, A., Swanson, A., & Simmons, B. (2016). Assessing data quality in citizen science. Frontiers in Ecology and the Environment, 14(10), 551–560. https://doi.org/10.1002/fee.1436
Balázs, B., Mooney, P., Nováková, E., Bastin, L., & Jokar Arsanjani, J. (2021). Data quality in citizen science. W: K. Vohland i in. (Red.), The Science of Citizen Science (s. 139–157). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-58278-4_8
Bowser, A., Cooper, C., de Sherbinin, A., Wiggins, A., Brenton, P., Chuang, T.-R., Faustman, E., Haklay, M., & Meloche, M. (2020). Still in need of norms: The state of the data in citizen science. Citizen Science: Theory and Practice, 5(1), 18. https://doi.org/10.5334/cstp.303
Burgess, H. K., DeBey, L. B., Froehlich, H. E., Schmidt, N., Theobald, E. J., Ettinger, A. K., HilleRisLambers, J., Tewksbury, J., & Parrish, J. K. (2017). The science of citizen science: Exploring barriers to use as a primary research tool. Biological Conservation, 208, 113–120.
Każde stwierdzenie w tej sekcji prowadzi do źródła. Literatura dla naukowców